जनकपुरधाम । दशैं, तिहार तथा छठ पर्वलाई लक्षित गर्दै मधेश प्रदेशमा सुरक्षा व्यवस्था कडा पारिने भएको छ। चाडपर्वका क्रममा हुने अत्यधिक भीडभाड, सवारी चाप, सीमा नाकामा हुने आवतजावत, चोरी–लुटपाट, तस्करी, जुवा–तास, पटका तथा आतिसबाजी, आगलागी र भीडजन्य दुर्घटनालगायतका सम्भावित जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै प्रदेशभर ७ हजार २२९ प्रहरी परिचालन गरिने भएको हो।
मधेश प्रदेश प्रहरी कार्यालय जनकपुरधामले तयार पारेको चाडपर्व विशेष सुरक्षा योजनाअनुसार असोज २९ गतेदेखि कात्तिक ३० गतेसम्म प्रदेशका आठवटै जिल्लामा विशेष सुरक्षा व्यवस्था लागू गरिनेछ।
प्रदेश प्रहरी कार्यालयका प्रहरी प्रवक्ता एसएसपी प्रभु प्रसाद ढकालका अनुसार आठवटै जिल्ला प्रहरी कार्यालयअन्तर्गत १ हजार ५११ वटा ड्युटीमा ७ हजार २२९ प्रहरी परिचालन गरिनेछन्। चाडपर्वका बेला सुरक्षा संवेदनशीलता बढी हुने क्षेत्र पहिचान गरी जनशक्ति परिचालन, गस्ती, चेकजाँच र सूचना संकलनलाई प्राथमिकता दिइनेछ।
जिल्लागत रूपमा सबैभन्दा धेरै प्रहरी धनुषामा १ हजार ५९९ परिचालन गरिनेछ। त्यस्तै बारामा ८७०, रौतहटमा ८६३, सप्तरीमा ८५७, सर्लाहीमा ७९२, महोत्तरीमा ७४७, पर्सामा ६६१ र सबैभन्दा कम सिरहामा ६५१ प्रहरी परिचालन हुने सुरक्षा योजनामा उल्लेख छ।
क्यूआरटीदेखि पैदल गस्ती र यात्रु सहायता कक्षसम्म
चाडपर्वका बेला हुन सक्ने आकस्मिक घटनामा तत्काल प्रहरी परिचालन गर्न क्विक रेस्पोन्स टिम (क्यूआरटी) र स्ट्राइकिङ टोली परिचालन गरिनेछ। मुख्य बजार, धार्मिक तथा पर्यटकीय स्थल, भीडभाड हुने क्षेत्र, राजमार्ग तथा संवेदनशील स्थानमा मोबाइल तथा पैदल गस्ती बढाइनेछ।
त्यस्तै ट्राफिक प्रहरीसँगको समन्वयमा विभिन्न स्थानमा ट्राफिक चेकिङ, शंकास्पद गतिविधि हुने क्षेत्रमा पिकेट, राजमार्गमा स्कर्टिङ र यात्रुको सहजताका लागि यात्रु सहायता कक्ष सञ्चालन गरिनेछ।
प्रहरीका अनुसार चाडपर्वका बेला लामो दूरीका सवारीसाधनमा यात्रुको चाप बढ्ने भएकाले राजमार्ग तथा मुख्य सडकमा सवारीसाधनको निगरानी, ट्राफिक व्यवस्थापन र यात्रुको सुरक्षालाई प्राथमिकता दिइनेछ।
सीमा नाकामा विशेष निगरानी
मधेश प्रदेशमा नेपाल–भारत खुला सीमा रहेकाले चाडपर्वका बेला सीमावर्ती क्षेत्रमा मानिसको आवतजावत अस्वाभाविक रूपमा बढ्ने गर्छ। यही अवस्थालाई मध्यनजर गर्दै सीमा नाकामा विशेष सुरक्षा निगरानी बढाइनेछ।
सीमाबाट हुन सक्ने चोरी, तस्करी, अवैध सामानको ओसारपसार तथा प्रतिबन्धित वस्तुको आवतजावत नियन्त्रण गर्न प्रहरी परिचालन गरिनेछ। सीमा क्षेत्रमा हेल्प डेस्क सञ्चालन गरी यात्रुलाई आवश्यक सूचना तथा सहजीकरणसमेत गरिनेछ।
त्यस्तै सादा पोशाकमा प्रहरी परिचालन गरी सूचना संकलन तथा शंकास्पद गतिविधिमाथि निगरानी बढाइने प्रहरीको तयारी छ।
धार्मिकस्थल र छठ घाटमा विशेष सुरक्षा
दशैं, तिहार र छठका अवसरमा मधेशका विभिन्न धार्मिकस्थलमा ठूलो संख्यामा भक्तजन तथा श्रद्धालुको उपस्थिति हुने भएकाले धार्मिकस्थललाई सुरक्षा योजनाको प्राथमिकतामा राखिएको छ।
धार्मिक स्थलमा हुने भीडमा चोरी, पाकेटमारी, लुटपाट, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक हराउने, महिला तथा बालबालिकामाथि दुर्व्यवहार हुन सक्ने जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै प्रहरी परिचालन गरिनेछ।
छठ पर्वका क्रममा नदी, पोखरी तथा जलाशय आसपास ठूलो भीड जम्मा हुने भएकाले डुबान, डुब्ने, भीडमा धकेलाधकेल तथा अन्य दुर्घटना हुन सक्ने जोखिमलाई समेत प्रहरीले विशेष रूपमा पहिचान गरेको छ। आवश्यकताअनुसार उद्धार तथा विपद् प्रतिकार्य टोलीसमेत परिचालन गरिनेछ।
धनुषामा रोटेपिङ सञ्चालनमा रोक
यसैबीच धनुषा प्रहरीले धार्मिक तथा भीडभाड हुने क्षेत्रमा सम्भावित दुर्घटनालाई मध्यनजर गर्दै जोखिमयुक्त मनोरञ्जनका साधन सञ्चालनमा समेत कडाइ गरेको छ।
धनुषाको राममन्दिर र राजदेवी मन्दिर परिसरमा सञ्चालन गर्न लागिएको रोटेपिङ झुला सञ्चालनमा प्रहरीले रोक लगाएको छ।
जिल्ला प्रहरी कार्यालय धनुषाका प्रमुख एसपी रुपेश खड्काको निर्देशनमा उक्त निर्णय गरिएको हो। गत वर्ष सोही स्थानमा रोटेपिङ झुलामा दुर्घटना हुँदा केही व्यक्ति सामान्य घाइते भएका थिए।
एसपी खड्काले गत वर्षको घटनाबाट सम्भावित जोखिमको मूल्यांकन गर्दै यस वर्ष धार्मिकस्थलमै रोटेपिङ सञ्चालन गर्न रोक लगाइएको बताए।
उनका अनुसार गत वर्षको घटनामा ठूलो दुर्घटना हुनबाट जोगिएको थियो। धार्मिकस्थलमा अत्यधिक भीड हुने भएकाले त्यस्तो जोखिम दोहोरिन नदिन सुरक्षा दृष्टिले रोटेपिङ सञ्चालनमा रोक लगाइएको हो।
उनले अन्य स्थानमा भने आवश्यक सुरक्षा मापदण्ड र सुरक्षाको ग्यारेन्टी सुनिश्चित गरेर मात्रै सञ्चालन गर्न निर्देशन दिइएको बताए।
५ हजार ४८१ प्रहरी प्रत्यक्ष ड्युटीमा
प्रदेश प्रहरी कार्यालयका अनुसार विभिन्न प्रकारका ड्युटीका लागि मात्रै ५ हजार ४८१ प्रहरी परिचालन हुनेछन्। बाँकी जनशक्ति कमाण्ड पोस्ट, संयुक्त गस्ती, सादा पोशाकमा सूचना संकलन, आकस्मिक ड्युटी तथा आवश्यकताअनुसार परिचालन गरिनेछ।
सुरक्षा योजनामा प्रहरीको उपस्थितिलाई मात्र नभई सूचना संकलन, जोखिम पहिचान र तत्काल प्रतिक्रियालाई समेत प्राथमिकता दिइएको छ।
संवेदनशील स्थानको पहिचान गरी आवश्यकताअनुसार थप प्रहरी परिचालन गर्न सकिने व्यवस्था पनि गरिएको छ।
सडक दुर्घटना र ट्राफिक व्यवस्थापन चुनौती
दशैंमा घर फर्किने यात्रु तथा तिहार र छठपछि पुनः कार्यस्थलतर्फ फर्किने मानिसको संख्या बढ्ने भएकाले मधेशमा सडकमा सवारी चाप अत्यधिक बढ्ने प्रहरीको आकलन छ।
यस क्रममा सवारी दुर्घटना, तीव्र गति, मादक पदार्थ सेवन गरी सवारी चलाउने, क्षमताभन्दा बढी यात्रु बोक्ने तथा ट्राफिक जाम हुन सक्ने भएकाले सडक सुरक्षा र ट्राफिक व्यवस्थापनमा विशेष निगरानी गरिनेछ।
राजमार्ग तथा प्रमुख सडकखण्डमा नियमित चेकिङसँगै आवश्यकताअनुसार मोबाइल गस्ती र स्कर्टिङको व्यवस्था गरिनेछ।
जुवा–तासदेखि अवैध सट्टेबाजीसम्म निगरानी
चाडपर्वका बेला जुवा–तास तथा अवैध सट्टेबाजी बढ्न सक्ने भएकाले प्रहरीले त्यस्ता गतिविधिमाथि निगरानी बढाउने भएको छ।
त्यस्तै मादक पदार्थ सेवनबाट हुने झैझगडा, कुटपिट, घरेलु हिंसा, चोरी, लुटपाट तथा पाकेटमारीलाई समेत सुरक्षा चुनौतीका रूपमा राखिएको छ।
सुनचाँदी पसल, बैंक, वित्तीय संस्था तथा ठूलो मात्रामा नगद कारोबार हुने स्थानमा चोरी तथा डकैतीको सम्भावना रहने भएकाले त्यस्ता क्षेत्रमा विशेष निगरानी गरिनेछ।
पटका र आतिसबाजीबाट आगलागीको जोखिम
तिहार तथा अन्य चाडपर्वमा पटका र आतिसबाजीको प्रयोग बढ्ने भएकाले त्यसबाट हुन सक्ने आगलागी तथा मानवीय दुर्घटनालाई पनि प्रहरीले जोखिमका रूपमा लिएको छ।
आगलागी, विद्युत् सर्ट, भीडजन्य दुर्घटना तथा अन्य आकस्मिक विपद् 발생 भए तत्काल उद्धार तथा प्रतिकार्यका लागि सम्बन्धित निकायसँग समन्वय गरी टोली परिचालन गर्ने तयारी गरिएको छ।
कालोबजारी र कृत्रिम अभावमाथि निगरानी
चाडपर्वको समयमा उपभोग्य वस्तुको माग बढ्ने भएकाले कालोबजारी, कृत्रिम अभाव, मूल्यवृद्धि तथा अवैध भण्डारण हुन सक्ने सम्भावनालाई समेत सुरक्षा योजनामा समेटिएको छ।
सम्बन्धित निकायसँग समन्वय गरी बजार अनुगमनलाई प्रभावकारी बनाउने र गैरकानुनी गतिविधि भेटिएमा आवश्यक कानुनी कारबाही अघि बढाउने प्रहरीको तयारी छ।
महिला, बालबालिका र ज्येष्ठ नागरिक प्राथमिकतामा
भीडभाडमा महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक बढी जोखिममा पर्न सक्ने भएकाले उनीहरूको सुरक्षालाई विशेष प्राथमिकता दिइएको छ।
धार्मिक तथा सार्वजनिक स्थलमा बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक हराउन सक्ने भएकाले प्रहरी तथा यात्रु सहायता कक्षमार्फत तत्काल समन्वय र खोजतलासको व्यवस्था गरिनेछ।
महिला तथा बालबालिकामाथि हुन सक्ने दुर्व्यवहार तथा अन्य आपराधिक गतिविधिमाथि पनि प्रहरीले निगरानी बढाउनेछ।
सामाजिक सञ्जालमा अफवाह फैलिन नदिन निगरानी
चाडपर्वका समयमा सामाजिक सञ्जालमार्फत गलत सूचना, अफवाह तथा उत्तेजक सामग्री फैलाएर सामाजिक तनाव सिर्जना हुन सक्ने जोखिमलाई पनि प्रहरीले सुरक्षा चुनौतीका रूपमा लिएको छ।
यस्ता गतिविधिमाथि निगरानी राख्दै वास्तविक सूचना प्रवाह तथा आवश्यकताअनुसार सम्बन्धित निकायसँग समन्वय गर्ने योजना बनाइएको छ।
त्यस्तै धार्मिक कार्यक्रम, ध्वनि प्रयोग, सांस्कृतिक कार्यक्रम तथा देउसी–भैलोजस्ता गतिविधिका कारण स्थानीयस्तरमा विवाद वा रातिको शान्ति सुरक्षामा असर पर्न सक्ने भएकाले त्यस्ता गतिविधिमाथि पनि आवश्यक निगरानी गरिनेछ।
कमाण्ड पोस्टदेखि आकस्मिक उद्धारसम्म
समग्रमा मधेश प्रदेश प्रहरीले यस वर्षको चाडपर्व सुरक्षा योजनालाई बहुस्तरीय सुरक्षा अवधारणामा आधारित बनाएको जनाएको छ।
प्रत्यक्ष ड्युटीमा खटिने प्रहरीसँगै कमाण्ड पोस्ट, मोबाइल तथा पैदल गस्ती, सादा पोशाकका प्रहरी, सूचना संकलन टोली, क्यूआरटी, स्ट्राइकिङ टोली, ट्राफिक प्रहरी र विपद् प्रतिकार्य टोलीलाई आवश्यकताअनुसार परिचालन गरिनेछ।
प्रहरीले चाडपर्वलाई सुरक्षित, व्यवस्थित र शान्तिपूर्ण बनाउन नागरिकलाई समेत सचेत रहन आग्रह गरेको छ। भीडभाडमा बहुमूल्य सामान तथा नगदको सुरक्षा गर्न, अपरिचित व्यक्तिमाथि सजग रहन, मादक पदार्थ सेवन गरी सवारी नचलाउन तथा कुनै शंकास्पद गतिविधि देखिए तत्काल प्रहरीलाई सूचना दिन प्रहरीले अनुरोध गरेको छ।
मधेश प्रदेशमा दशैं, तिहार र छठका क्रममा हुने ठूलो जनआवागमन तथा धार्मिक गतिविधिलाई ध्यानमा राख्दै प्रहरीले सुरक्षा, सूचना, ट्राफिक व्यवस्थापन, सीमा निगरानी र आकस्मिक उद्धारलाई एकीकृत रूपमा अघि बढाउने तयारी गरेको छ।
प्रतिक्रिया
सम्बन्धित खवर
